Ücretsiz Sözleşme Örneği: Kira, İş, Freelance ve Hizmet

Sözleşme neden önemli?

Sözlü anlaşmalar Türk hukukunda çoğunlukla geçerlidir; ancak ispat sorunu yaratır. Uyuşmazlık çıktığında "Sen şöyle dedin, ben böyle dedim" çıkmazına girmeyin. İyi hazırlanmış bir yazılı sözleşme hem tarafları korur hem de anlaşmazlıkları önemli ölçüde azaltır.

Kira sözleşmesi temel maddeleri

Türk Borçlar Kanunu kapsamında geçerli bir kira sözleşmesi şu unsurları içermelidir:

• 1Tarafların tam adı, T.C. kimlik no ve adresi
• 2Kiralanan mülkün açık adresi ve tapu bilgileri
• 3Kira bedeli (rakam ve yazıyla) ve ödeme günü
• 4Kira başlangıç ve bitiş tarihi
• 5Artış maddesi (TÜFE bazlı)
• 6Depozito tutarı ve iade koşulları
• 7Kullanım amacı (konut/işyeri)

İş sözleşmesi temel maddeleri

4857 sayılı İş Kanunu kapsamında yazılı iş sözleşmesinde yer alması gereken maddeler:

• 1İşçi ve işverenin kimlik bilgileri
• 2İşin tanımı ve unvan
• 3Çalışma yeri ve saatleri
• 4Brüt ücret ve ödeme tarihi
• 5Deneme süresi (varsa, en fazla 2 ay)
• 6Yıllık izin miktarı
• 7Sözleşme türü (belirsiz/belirli süreli)

Freelance sözleşme maddeleri

Serbest çalışanlarda en çok ihmal edilen belgedir; oysa en kritik güvencedir:

• 1Proje veya hizmetin kapsamı (ne yapılacak, ne hariç?)
• 2Teslim tarihleri ve revizyon hakkı (kaç kez?)
• 3Ücret, ödeme takvimi ve gecikme faizi
• 4Telif hakkı ve fikri mülkiyet devri
• 5Gizlilik yükümlülüğü (NDA)
• 6İptal ve fesih koşulları

Hizmet sözleşmesi maddeleri

Danışmanlık, bakım, temizlik, güvenlik gibi süregelen hizmetler için:

• 1Hizmetin tanımı ve kapsamı
• 2Hizmet süresi ve yenileme koşulları
• 3Aylık veya dönemsel ücret ve ödeme tarihi
• 4Performans kriterleri ve cezai şart
• 5Fesih bildirim süresi (genellikle 30 gün)

Satış sözleşmesi maddeleri

• 1Satılan mal veya hizmetin tam tanımı
• 2Satış bedeli ve ödeme yöntemi
• 3Teslim tarihi ve yeri
• 4Garanti ve iade koşulları
• 5Ayıplı mal sorumluluğu

Tüm sözleşmelerde ortak unsurlar

Türü ne olursa olsun, her sözleşmede şu unsurlar bulunmalıdır:

• ✓Sözleşme tarihi ve imza yeri
• ✓Yetkili mahkeme veya tahkim yeri
• ✓Uygulanacak hukuk (Türk hukuku belirtilmesi tavsiye edilir)
• ✓Mücbir sebep maddesi
• ✓Taraflar arasında daha önce yapılan sözlü/yazılı anlaşmaların bu sözleşmede birleştirildiğine dair "bütünlük" maddesi

Geçerlilik ve imza

Çoğu sözleşme türü için yazılı olmak ve taraflarca imzalanmak gerekli ve yeterlidir; noter onayı zorunlu değildir. Ancak yüksek bedelli veya gayrimenkul içeren sözleşmelerde noterde tasdik ek güvence sağlar.

Online araçlarla sözleşme hazırlama

Sıfırdan sözleşme yazmak hem zaman alır hem de hukuki boşluk riski taşır. YazPlatform'un SözleşmeYaz aracı, en yaygın sözleşme türlerini TBK uyumlu olarak dakikalar içinde oluşturmanızı sağlar. Yalnızca temel bilgileri (taraf bilgileri, kira bedeli, süre gibi) girerek yapay zeka destekli sistem sizin için tüm maddeleri oluşturur.

Online araçların en büyük avantajı tutarlılıktır: her seferinde bir maddeyi unutma ya da yanlış yazma riskini ortadan kaldırır. Oluşturulan sözleşmeyi kendi özel durumunuza göre düzenlemek her zaman mümkündür; ancak temel yapı TBK çerçevesine uygun başlar.

Sözleşmeyi noterde onaylatmak gerekli mi?

Türk hukukunda sözleşmelerin büyük çoğunluğu noter onayı gerektirmez; yazılı ve imzalı olmak yeterlidir. Ancak bazı durumlarda noter onayı ek güvence sağlar: yüksek bedelli kira sözleşmeleri, uzun vadeli ticari anlaşmalar veya yabancı uyruklu tarafların dahil olduğu sözleşmeler bunların başında gelir. Tapu gerektiren gayrimenkul satışları ise resmi senet zorunluluğu nedeniyle noter zorunluluğu içerir.

Elektronik imza ile sözleşme

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında, nitelikli elektronik imza ıslak imzayla hukuki olarak eşdeğerdir. B2B sözleşmeler, hizmet anlaşmaları ve freelance sözleşmelerde elektronik imza giderek yaygınlaşıyor. DocuSign, Adobe Sign veya Türkiye'de BTK onaylı sağlayıcılar üzerinden alınan nitelikli sertifika kullanılabilir. Zaman damgası ve imzacı doğrulaması ek kanıt gücü sağlar.

Sözleşmede zorunlu olmayan ama önerilen maddeler

Yasal zorunlulukların ötesinde, sözleşmenin uzun vadede sorunsuz işlemesi için aşağıdaki maddeleri eklemeniz öneririz:

• ✓İletişim kanalı: Tarafların hangi yolla (e-posta, KEP, taahhütlü posta) iletişim kuracağını yazın; "bildirimler X adresine yapılacaktır" ifadesi net ve ileride tartışılmaz.
• ✓Güncelleme prosedürü: Sözleşmede değişiklik yapılmak istenirse yazılı ek protokol (addendum) gerekeceğini belirtin.
• ✓Gizlilik maddesi: Paylaşılan her türlü ticari, mali veya kişisel bilginin üçüncü taraflarla paylaşılmayacağına dair basit bir madde, NDA yerine kullanılabilir.
• ✓Mücbir sebep: Deprem, salgın, savaş gibi tarafların kontrolü dışındaki durumların yükümlülükleri askıya alacağını belirtin.

Sözleşmeleri dijital arşivleme

İmzalanan sözleşmelerin düzenli bir dijital arşivde saklanması, olası uyuşmazlıklarda hızlı erişim sağlar. Pratik arşiv sistemi: klasör yapısını "Yıl / Taraf Adı / Sözleşme Türü" olarak düzenleyin. PDF formatında taranmış veya elektronik imzalı orijinal sürümleri saklayın. Sözleşme bitiş tarihlerini takvime ekleyin; otomatik yenileme veya uzama maddelerini takip edin. Önemli sözleşmeleri birden fazla yerde (bilgisayar + bulut yedek) saklayın.

Şirketler için sözleşme yönetim yazılımları (CLM — Contract Lifecycle Management) bu süreci otomatikleştirebilir. Küçük işletmeler için ücretsiz ya da düşük maliyetli Google Drive veya Notion tabanlı yapılar yeterlidir.