Kıdem tazminatı nedir?

Kıdem tazminatı, en az 1 yıl aynı işyerinde çalışan bir işçinin iş sözleşmesinin belirli koşullarla sona ermesi durumunda işverenin ödemek zorunda olduğu yasal bir güvencedir. Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret esas alınır. Yılın tamamlanmayan kısmı için de orantılı hesaplama yapılır.

Kıdem tazminatı fonu Türkiye'de henüz hayata geçirilmemiştir; tazminat doğrudan işveren tarafından ödenir. Ödenmemesi halinde faiz işlemeye başlar ve iş mahkemesi yoluna gidilebilir.

Hak kazanma koşulları

Her işten ayrılma kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Hakkın doğduğu durumlar:

  • ✓İşveren tarafından fesih (haklı nedenle fesih hariç — m.25/II)
  • ✓Askerlik nedeniyle işten ayrılma
  • ✓Emeklilik veya emekliliğe hak kazanma
  • ✓Kadın işçinin evlendikten sonraki 1 yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
  • ✓Ölüm (mirasçılara ödenir)
  • ✓İşçinin haklı nedenle feshi (m.24 kapsamında — sağlık, ahlak, zorunluluk)

Kendi isteğiyle istifa eden işçi (yukarıdaki istisnalar dışında) kıdem tazminatına hak kazanamaz. Bu nedenle işten ayrılma biçimi kritik önem taşır.

2026 kıdem tazminatı tavanı

Kıdem tazminatında her çalışma yılı için ödenecek tazminat miktarı yasal bir tavanla sınırlandırılmıştır. Bu tavan, her yıl belirlenen katsayıya göre güncellenir ve devlet memurlarının en yüksek brüt maaşını baz alır. 2026 yılı tavan rakamı için Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın güncel duyurularını takip etmeniz önerilir; kıdem tazminatı tavanı asgari ücretten farklı belirlenir.

Uygulamada: Çalışanın brüt ücreti tavan rakamını aşıyorsa tavan üzerinden; aşmıyorsa gerçek brüt ücret üzerinden hesaplama yapılır.

Hesaplama formülü

Kıdem Tazminatı = Günlük Brüt Ücret × 30 × Çalışma Yılı

Günlük brüt ücret = Aylık brüt ücret ÷ 30

Hesaplamaya dahil edilen ücret kalemleri: temel maaş, süreklilik arz eden yemek-yol-konut yardımı, düzenli ödenen primler. Dahil edilmeyenler: dönemsel ikramiyeler, tek seferlik ödemeler, sosyal yardımlar.

Örnek hesaplama tablosu

Aylık brüt ücreti 30.000 TL olan ve 8 yıl 4 ay çalışan bir işçi için:

  • 1Günlük brüt ücret: 30.000 ÷ 30 = 1.000 TL
  • 2Tam yıl kıdem: 8 yıl
  • 3Kalan kısım: 4 ay = 4/12 yıl
  • 4Toplam: 1.000 × 30 × 8 + 1.000 × 30 × (4/12) = 240.000 + 10.000 = 250.000 TL

Farklı ücret ve kıdem senaryoları:

  • ✓20.000 TL brüt, 5 yıl → 20.000 × 5 = 100.000 TL
  • ✓40.000 TL brüt, 10 yıl → 40.000 × 10 = 400.000 TL
  • ✓22.104 TL (asgari ücret), 3 yıl → 22.104 × 3 = 66.312 TL

Brüt mü net mi ödenir?

Kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanır; ancak işçiye net ödeme yapılır. Kesintiler şunlardır: yalnızca damga vergisi (binde 7,59). SGK primi ve gelir vergisi kesilmez — bu kıdem tazminatının net olarak oldukça yüksek kalmasını sağlar.

Kıdem tazminatından SGK primi kesilmez. Bu nedenle net tutar, aynı miktardaki maaş ödemesine göre çok daha yüksektir.

Vergi ve SGK kesintisi

Kıdem tazminatı gelir vergisinden muaftır; yalnızca damga vergisi uygulanır (yaklaşık binde 7,59). SGK prim matrahına dahil değildir. Bu durum hem işçi hem işveren açısından kıdem tazminatını diğer ücret ödemelerinden ayıran önemli bir avantajdır.

Zamanaşımı

Kıdem tazminatında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Fesih tarihinden itibaren 5 yıl içinde dava açılmaz veya arabuluculuğa başvurulmazsa hak düşer. Arabuluculuk başvurusu zamanaşımını durdurur. İşveren kıdem tazminatını ödemiyorsa vakit kaybetmeden adım atmanız önerilir.

İş sözleşmesi oluşturmak ister misiniz?

SözleşmeYaz ile TBK uyumlu iş sözleşmesi dakikalar içinde hazır. Kıdem koşullarını baştan netleştirin.

Sözleşme Oluştur

İşyeri devrinde kıdem tazminatı

İşyeri el değiştirdiğinde (satış, devir, birleşme) yeni işveren, eski dönem dahil tüm kıdem tazminatı yükümlülüğünü devralmak zorundadır. Çalışan işyeri devrini gerekçe göstererek iş sözleşmesini feshedebilir; bu durumda hem eski hem yeni işveren kıdem tazminatından müteselsilen sorumludur.

Kıdem tazminatı ne zaman ödenir?

Kıdem tazminatı, sözleşmenin sona erdiği tarihte — yani feshin gerçekleştiği gün — ödenmesi gereken bir alacaktır. Gecikme halinde o tarihten itibaren en yüksek banka mevduat faizi işler. Bu faiz oranı, yasal faizden çok daha yüksek olabildiğinden işveren açısından geciktirmek son derece maliyetlidir. İşçi olarak hakkınızı geciktirmeden talep etmeniz faiz alacağı açısından önemlidir.

Birden fazla işyerinde çalışma

Kariyeriniz boyunca birden fazla işyerinde çalıştıysanız kıdem tazminatı her işveren için ayrı ayrı hesaplanır. Bir işverenden kıdem tazminatı almak diğer işverenlerden alacağınızı etkilemez. Her sözleşme kendi koşulları içinde değerlendirilir.

Kıdem tazminatı ve SGK bildirimi

Kıdem tazminatı ödenmesi SGK'ya ayrıca bildirim gerektirmez; ödeme doğrudan işçiye yapılır. Ancak işverenin ödemeyi belgelendirmesi — banka dekontu veya imzalı makbuz — hem işveren hem işçi açısından ilerideki anlaşmazlıklarda kritik önem taşır. Nakit ödeme yapılmaması şiddetle tavsiye edilir.

Ödeme belgesi alın

Kıdem tazminatını alırken her zaman yazılı ödeme belgesi imzalatın. Belgeye "kıdem tazminatı olarak alındı" ibaresini ekleyin; "tüm haklarım alındı" ya da "başka talebim kalmamıştır" gibi genel feragat ifadelerinden kaçının. Bu ifadeler ihbar tazminatı, birikmiş izin ücreti gibi diğer alacaklarınızı da kapsıyor gibi yorumlanabilir.